Cogito 01/2026 – czasopismo edukacyjne dla młodzieży

Opis

W tym numerze:

WAŻNE TEMATY I ROZMOWY

• Nasz głos: Zanim coś klikniesz, zatrzymaj się na chwilę. Jedno kliknięcie może mieć poważne konsekwencje, ale jedno dobre nawykowe zachowanie może nas uratować” – tłumaczy Jakub Wieja, współzałożyciel projektu „CyberSafears”.
• Fajny projekt: „(nie)idealni”.  „Bycie idealnym nie jest celem, a dobra zabawa i rozwój w swoim tempie są równie wartościowe” – pisze Anna Stefanek, liderka projektu, który pokazuje, że życie offline jest pełne ciekawych doświadczeń.
• Punkt widzenia: Studniówka – trendy 2026. Co będzie królować na najważniejszej imprezie w szkole i jak się do niej przygotować, by stała się tą niezapomnianą?
• Inspiracje: Prawdziwe anioły są w Kaliszu. W schronisku dla bezdomnych zwierząt działają dobre dusze, które chcą nieść pomoc bezwarunkowo. Jedną z nich jest Weronika Wojtaszek, studentka Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
• Wokół psyche: Stawiamy na mikronawyki. „Najlepsze zmiany osiągamy dzięki dobremu, a nie złemu, samopoczuciu. Nalegam, żebyście stosowali prostotę jako receptę na sukces w swoim życiu” – napisał B.J. Fogg, psycholog behawioralny z Uniwersytetu Stanforda.

POMYSŁY NA STUDIA

• Głos studenta: Wiem, jak bardzo potrzebni są pedagodzy specjalni „Chciałabym tworzyć przestrzeń, w której każde dziecko będzie mogło poczuć, że jest zauważone i docenione, a trudności nie definiują jego możliwości. Tego uczę się na studiach” – mówi Patrycja Sulewska, studentka pedagogiki specjalnej na Uniwersytecie w Białymstoku.
• Głos studenta: Konserwator zabytków jest jak detektyw.  „Zanim rozpoczniemy jakiekolwiek prace, prowadzimy swego rodzaju śledztwo” – mówi Maria Witkowska, studentka konserwacji i restauracji dzieł sztuki na ASP w Warszawie.
• Studia przyszłości: Filologia włoska – tutto bene?
  „Język włoski tak naprawdę nie istnieje. Tego dowiedziałam się podczas pierwszego tygodnia studiów. Uczymy się głównie italiano standard, czyli oficjalnego wariantu języka, ale poznajemy także podstawy najpopularniejszych włoskich dialektów” – opowiada Zuzanna Kolbus, studentka V roku filologii włoskiej na Uniwersytecie Łódzkim.
• Studia news: Opisujemy nowe kierunki studiów, takie jak geotechnologie otworowe czy
  filologia angielska: projektowanie rozrywki interaktywnej i groznawstwo.

KULTURA, TWÓRCZOŚĆ I PODRÓŻE

• Polecajki filmowe: Co warto obejrzeć w kinie, a co na streamie?
• Czas na debiut: Wasza twórczość literacka. Czekamy też na zgłoszenia!

SZKOŁA I MATURA

• Epoka i motyw: Barok – pełen kontrastów. W tej epoce wojen i konfliktów dążono do odzwierciedlenia sprzeczności i różnorodności świata.
• Lektura na podstawę: „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego. Pokazuje nie tylko obraz społeczeństwa polskiego, ale też analizuje przyczyny klęsk walk narodowych.
• Lektura na rozszerzenie: „Hamlet”– tragedia, która obnaża ludzkie słabości.
  Zdrada, manipulacja, moralny niepokój i rozpacz splatają się tu w historię księcia, który
  próbuje ocalić własną godność w świecie pozbawionym zasad.
• Matura ustna: Zadanie z listy CKE do „Proszę państwa do gazu” Tadeusza Borowskiego. Omawiamy zagadnienie „człowieka zlagrowanego” na podstawie tej lektury, uwzględniając kontekst literacki.
• Matura ustna: Jak ukazywano artystów?
  To przykładowe pytanie niejawne może pojawić się jako drugi temat na egzaminie ustnym.
• Matura ustna: Syberia jako temat tekstów kultury.
  Taki temat może pojawić się jako drugie zadanie (niejawne) na egzaminie ustnym z polskiego. Zobaczmy, jak można go zrealizować.
• Przepis na wypracowanie maturalne: Rozprawka o poczuciu bezpieczeństwa.
  Możemy czuć się dobrze i mamy warunki do czynienia tego, co chcemy. I nie boimy się, nie odczuwamy strachu. Piszemy pracę na ten temat.
• Matura rozszerzona: W jaki sposób język utworu wpływa na odczytanie tekstu?
  Powtarzamy zagadnienia z poziomu rozszerzonego i piszemy przykładowe wypracowania.
• Matura z angielskiego: Przykładowy arkusz egzaminacyjny z języka angielskiego na poziom podstawowy zgodny z wytycznymi CKE w 2026 r.